Net-billing w 2026 — jak naprawdę rozliczać prąd z fotowoltaiki

Net-billing to system rozliczenia prosumentów wprowadzony 1 kwietnia 2022 roku, który zastąpił poprzedni net-metering (system upustowy 1:0,8 / 1:0,7). Obowiązuje wszystkich nowych prosumentów podłączonych do sieci po tej dacie — niezależnie od mocy mikroinstalacji do 50 kWp.

W praktyce oznacza to dwustronne rozliczenie pieniężne: prąd wyprodukowany ponad bieżące zużycie sprzedajesz operatorowi po cenie rynkowej RCEm, a prąd pobrany z sieci kupujesz po pełnej taryfie zawierającej koszt energii i dystrybucji. Różnica między ceną sprzedaży a kupna jest fundamentalna — to dlatego autokonsumpcja decyduje dziś o opłacalności.

RCEm (Rynkowa Cena Energii — miesięczna) to średnia miesięczna cena energii z Towarowej Giełdy Energii (rynek RDN, godziny doby). Publikowana przez PSE do 10. dnia kolejnego miesiąca. To po tej cenie operator skupuje od Ciebie nadwyżki energii wprowadzone do sieci.

Od lipca 2024 obowiązuje rozliczenie godzinowe (a nie miesięczne) — Twoja energia z konkretnej godziny jest sprzedawana po cenie tej godziny RCEt. Latem w południe, gdy PV produkują najwięcej, ceny RCEt często spadają do 0–0,10 zł/kWh lub poniżej zera (ujemne ceny — wówczas energia jest oddawana za 0 zł). To największa zmiana ostatnich lat — magazyn energii pozwala obejść godziny tanich cen.

W 2026 roku średnia RCEm w Polsce oscyluje wokół 0,35–0,55 zł/kWh, a wartość Twojej nadwyżki latem może być o 30–50% niższa od średniej rocznej.

Każda kilowatogodzina sprzedana do sieci nie wraca jako prąd, tylko jako pieniądze na depozyt prosumencki — wirtualne konto przy Twoim PPE u sprzedawcy energii. Z depozytu opłacasz koszt zakupu prądu z sieci (energia + dystrybucja + opłaty stałe nie są pokrywane).

Depozyt jest ważny przez 12 miesięcy. Jeśli po tym czasie zostaje saldo dodatnie, sprzedawca wypłaca Ci nadpłatę — ale tylko do wysokości 20% wartości nadwyżek z całego okresu. Reszta przepada. To kolejny argument za wyższą autokonsumpcją — nie przepłacaj nadwyżek do sieci.

Autokonsumpcja to procent energii wyprodukowanej przez Twoją instalację, który zużywasz na bieżąco (bez wysyłania do sieci). Im wyższa autokonsumpcja, tym mniejsza strata na spreadzie kupna/sprzedaży i krótszy zwrot inwestycji.

Od 1 lipca 2024 ustawa wprowadziła trzy formy prosumenta: indywidualny (klasyczny dom z PV), lokatorski (najemca w bloku z instalacją na dachu) oraz zbiorowy (wspólnota lub spółdzielnia mieszkaniowa rozdzielająca produkcję między mieszkańców).

Prosument lokatorski pozwala mieszkańcom bloku korzystać z PV zbudowanej przez wspólnotę — produkcja jest przypisywana proporcjonalnie do udziału w kosztach. To realna szansa dla mieszkańców osiedli, dotychczas wyłączonych z fotowoltaiki.

Załóżmy instalację 8 kWp w środkowej Polsce, produkcja roczna 8 000 kWh, autokonsumpcja 35% (bez magazynu). Zużycie domu: 5 000 kWh. Cena kupna: 1,15 zł/kWh, średnia RCEt: 0,40 zł/kWh.

Z produkcji 8 000 kWh: autokonsumpcja 2 800 kWh (oszczędność 3 220 zł na rachunku) + sprzedaż 5 200 kWh × 0,40 zł = 2 080 zł na depozyt. Pobór z sieci: 5 000 − 2 800 = 2 200 kWh × 1,15 zł = 2 530 zł. Po wykorzystaniu depozytu rachunek za energię: 450 zł rocznie + opłaty stałe i dystrybucyjne (~900 zł). Łączna oszczędność vs. brak PV: ~4 800 zł/rok.